Ile kosztuje projekt rezydencji klasycznej i od czego zależy jego cena?

 Czy projekt rezydencji klasycznej jest droższy od projektu typowego domu?

Krótka odpowiedź na to pytanie brzmi: przeważnie tak.

Po pierwsze, poprawne zaprojektowanie rezydencji klasycznej stanowi dziś rzadki rynkowo rodzaj usługi. Od kilkudziesięciu lat właściwie żadna z polskich politechnik nie kształci architektów w posługiwaniu się tego rodzaju estetyką. W konsekwencji opanowanie tradycyjnych kanonów budownictwa wymaga od projektanta dużej ilości pracy własnej lub ukończenia kursów zagranicznych – a niekiedy jednego i drugiego.

Po drugie, projekt rezydencji klasycznej wiąże się z wyjątkowo dużą ilością pracy koncepcyjnej. Tam, gdzie proporcje otworów, forma zdobień i kompozycja elewacji regulowane są restrykcyjnymi wymaganiami historycznej teorii architektury, każdy ruch wymaga od autora rysunków uwagi i głębokiego namysłu. Elewacja klasycznego budynku bywa jak skomplikowana krzyżówka – najczęściej istnieje tylko jedno poprawne rozwiązanie danego problemu; co więcej, jest ono ściśle powiązane z rozwiązaniem szeregu problemów równoległych.

Po trzecie wreszcie, dla rezydencji klasycznej bardzo trudno jest opracować pożyteczny (z punktu widzenia budowy) projekt, który spełnia tylko minimalne wymagania kreślarskie stawiane przez prawo. Dokumentacja projektowa, mająca stanowić rzeczywiście przydatną instrukcję realizacji domu, powinna bowiem zawierać szereg elementów dodatkowych; takich jak choćby powiększone rysunki zdobień i profili.

Projekt rezydencji klasycznej nie jest więc droższy od „zwykłego” projektu dlatego, że jest klasyczny; ale dlatego, że skupia w sobie zakresy typowe dla dokumentacji szytej na miarę.

Co wpływa na cenę projektu rezydencji?

Wielkość domu

W budownictwie najbardziej elementarną podstawą dla wyceny jakichkolwiek prac – w tym również prac projektowych – jest powierzchnia. Koszt dokumentacji rośnie więc proporcjonalnie do metrażu domu, aczkolwiek zdarza się, że po przekroczeniu progu 200-250 m2 stawka za metr kwadratowy spada.

Projekt zagospodarowania terenu

Niepozornym, ale niezwykle istotnym z punktu widzenia kosztów dokumentacji czynnikiem jest projekt zagospodarowania terenu. Projekt domu nigdy nie powstaje „w próżni” i do ogromnej rzadkości należą działki budowlane, na których postawić można właściwie wszystko. Zdecydowana większość adresów w Polsce podlega szczegółowym wymaganiom prawnym, określonym bądź w Decyzji o Warunkach Zabudowy, bądź w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego. Zdarza się, iż wymagania te stawiają przed architektem dodatkowe wyzwania i trudności, dotyczące prawidłowego zlokalizowania budynku w terenie.

Na koszt dokumentacji projektowej może też wpłynąć konieczność opracowania lub podzlecenia dodatkowych zakresów, takich jak np. uzyskanie Decyzji Wodnoprawnej.

Stopień skomplikowania bryły

W przypadku budynków o prostym obrysie zewnętrznym koszt projektu zbliża się do standardowych widełek rynkowych. Duże rezydencje klasyczne często posiadają jednak urozmaicające bryłę ganki, ryzality i wykusze, a także podążające za obrysem dachy o złożonej formie – co naturalnie podnosi trudność i koszt opracowania dokumentacji. Co ważne, dodatkowe rozrzeźbienie bryły willi klasycznej wpływa nie tylko na koszt części architektonicznej opracowania, ale także na część konstrukcyjną.

Opracowanie elewacji klasycznej

Analogiczna zależność występuje pomiędzy ceną a stylem elewacji czy stopniem jej złożoności. Projekt domu o prostej kompozycji i nielicznych, powściągliwych zdobieniach zbliżać się będzie do niższych widełek cenowych – natomiast ściany bogato dekorowane gzymsami, półkolumnami i naczółkami wymagać mogą znacznie większej ilości godzin pracy koncepcyjnej oraz pracy nad dokumentacją wykonawczą.

Liczba wariantów koncepcji

Standardową praktyką branżową jest przedstawienie Inwestorowi – w ramach umowy – do trzech podstawowych rozwiązań projektu willi klasycznej. Zazwyczaj w zupełności wystarczy to do osiągnięcia satysfakcjonującego efektu, zdarza się jednak, iż Klient zgłasza intencję zweryfikowania dodatkowych wariantów projektu. Koszt dodatkowych poprawek wynosi przeważnie 300-600 złotych od pakietu korekt.

Dlaczego zaprojektowanie dobrej rezydencji klasycznej wymaga czasu?

Żeby odpowiedzieć na to pytanie przede wszystkim należy wskazać, czym różni się „dobry projekt klasyczny” od projektu „złego” albo od projektu „prawie-klasycznego”.

Projekt „prawie-klasyczny” najczęściej stanowi rezultat błędnego założenia, że uzyskanie elewacji w stylu tradycyjnym polega na udekorowaniu jakiejkolwiek elewacji nowoczesnej. Wyspecjalizowany architekt rezydencji klasycznych z łatwością wykaże w takim budynku szereg obiektywnych błędów: niepoprawna kompozycja, zaburzone masy ścian, złe proporcje otworów czy rozmieszczenie ornamentów, zdradzające brak zrozumienia ich historycznego sensu.

Najwięcej nieporozumień w projektach willi klasycznych występuje jednak na poziomie samych zdobień. Wielu nieprzygotowanych do tematu architektów „improwizuje” te szczegóły, rysując formy zupełnie przypadkowe z punktu widzenia kanonu. Inni – mechanicznie przerysowują ornamenty z historycznych wzorników, nie rozumiejąc jednak ich sensu. Oba podejścia przeważnie dają rezultat niskiej jakości, ponieważ w architekturze klasycznej detal nie jest gotowym wykończeniem doklejonym do ściany – ale integralną częścią projektu; która powinna w organiczny, precyzyjny sposób reagować na każdą zmianę koncepcji.

I to najlepiej tłumaczy, dlaczego zaprojektowanie dobrej rezydencji klasycznej wymaga nieco więcej czasu, niż zaprojektowanie minimalistycznej kostki, nowoczesnej stodoły albo budynku, który wygląda tradycyjnie tylko na niewielkiej, reklamowej wizualizacji. Będące częścią każdego procesu projektowego rewizje założeń, zmiany układu pomieszczeń albo weryfikacje alternatywnych możliwości rozwiązania bryły w przypadku architektury stylizowanej pociągają za sobą konieczność każdorazowego sprawdzenia zgodności rezultatu z klasycznym kanonem.

Ile trwa projekt rezydencji klasycznej?

Budynek zaprojektowany naprawdę zgodnie z zasadami tradycyjnego kanonu to budynek „na zawsze”. Starzeje się z godnością, a upływające lata jedynie przydaje mu uroku – i wartości. Ta wyjątkowa relacja architektury tradycyjnej i czasu sprawia, że projektowanie reprezentacyjnych rezydencji nie lubi pośpiechu. Inwestor nieprzywiązany do jakości dostanie budynek klasyczny od ręki – przeważnie jako projekt gotowy „luksusowej rezydencji”. Inwestor pogodzony z pewnymi kompromisami zrozumie, że zachowanie minimalnego standardu dokumentacji wymaga kilku miesięcy pracy projektowej. Inwestor naprawdę wymagający, świadomie lokujący środki i wieloletnie marzenia w wyjątkowy budynek ze zrozumieniem przyjmie dłuższy czas oczekiwania na idealny projekt.

Czy warto zamawiać projekt indywidualny?

Świadome lub nieświadome ignorowanie wspomnianych we wpisie obszarów problemowych sprawiło, że „dworki polskie” – w założeniach będące przecież piękną, urokliwą architekturą – współcześnie stały się dla wielu odbiorców synonimem kiczu. Jego królestwem były i w dalszym ciągu pozostają przede wszystkim projekty gotowe. Obserwując bieżące trendy w ofercie rynkowej można odnieść wrażenie, że luksusowe rezydencje niedługo podzielą los dworków. Nawet tam bowiem, gdzie projekt katalogowy opracowany został na poziomie dostatecznym, proces tak zwanej adaptacji do konkretnej działki przez nieprzygotowanego merytorycznie architekta przekreślić może jedyne walory koncepcji.

Powiedzmy to wprost: luksusowa rezydencja klasyczna jest rodzajem projektu, w zdecydowanej większości przypadków wymagającym opracowania rysunków „na miarę”. Tylko ten rodzaj procesu projektowego zapewni precyzyjne zharmonizowanie indywidualnych potrzeb inwestora premium z niepowtarzalną, reprezentacyjną estetyką, która w przyszłości stanowić będzie jego wizytówkę.

Należy pamiętać, że architektura klasyczna to bardzo stary nurt, o tradycjach dalece wyprzedzających rewolucję przemysłową. Z tego powodu doskonale nadaje się do opracowywania projektów indywidualnych – bardzo źle znosi natomiast wszelkie rodzaje typizacji czy „produkcji masowej”, które z każdą kolejną kopią projektu obniżają luksusowy charakter pierwowzoru. Rzut oka na budownictwo historyczne dowodzi, że mimo daleko posuniętych podobieństw każdy budynek posiadał swoje indywidualne piętno.

Podsumowanie

Koszt projektu rezydencji klasycznej zależy przede wszystkim od powierzchni domu, stopnia skomplikowania bryły oraz ilości i rodzaju detalu architektonicznego. Innej pracy wymaga projekt oszczędnej willi klasycznej, a innej rozbudowanej rezydencji z portykiem kolumnowym i bogato opracowaną elewacją.

Cena dokumentacji dla prostego, oszczędnie zdobionego budynku będzie porównywalna z każdym innym rodzajem projektu – natomiast tam, gdzie przewiduje się bogatą dekorację kamienną z zastosowaniem kamiennych kolumn, dużych gzymsów i eliptycznych naczółków wartość opracowania wzrośnie.

Przyjrzyjmy się zagadnieniu nieco dokładniej. Zgodnie z „Rozporządzeniem w sprawie (…) obliczania kosztów prac projektowych”, wartość pełnej dokumentacji projektowej powinna odpowiadać iloczynowi: 1) planowanych kosztów robót budowlanych i 2) odpowiedniego Wskaźnika Procentowego. Planowane koszty robót wyznacza się zwyczajowo na podstawie aktualnych danych GUS, zaś Wskaźnik Procentowy stanowi przede wszystkim funkcję kategorii złożoności robót. W przypadku rezydencji klasycznych ten drugi wahać się może między kategorią II a kategorią VI (czyli najwyższą!). Co więcej – Rozporządzenie podaje określone przedziały cenowe dla różnych etapów projektu, począwszy od fazy koncepcyjnej aż po część wykonawczą. Oznacza to, że koszt dokumentacji domu o powierzchni 300m2 może wynieść od kilkunastu do nawet kilkuset tysięcy złotych. Wobec tak szerokich widełek cenowych staje się jasne, że w przypadku projektu indywidualnego wycena również musi być indywidualna – zaś popularne rynkowo podawanie „ceny z metra” bez zapoznania się architekta z charakterem inwestycji stanowi praktykę niewłaściwą.

Należy zaznaczyć, że poprawnie rozwiązanie projektu rezydencji klasycznej stanowi unikalny rynkowo, specjalistyczny rodzaj usługi – w którym „okazyjnie niska cena” powinna stanowić dla każdego Inwestora czerwoną lampkę. Garnituru na lata nie kupuje się w dyskoncie; nawet, jeśli z daleka i „na pierwszy rzut oka” wygląda poprawnie. 

Każda rezydencja klasyczna powstaje w odpowiedzi na konkretne miejsce, potrzeby inwestora i określony sposób życia. Dlatego koszt projektu można określić dopiero po rozmowie dotyczącej założeń inwestycji. Jeżeli planują Państwo budowę domu o charakterze klasycznej rezydencji, zapraszamy do kontaktu.