Budowa domu od podstaw – nawet w przypadku zastosowania najbardziej optymalnych rozwiązań – przeważnie stanowi dla inwestora spore wyzwanie finansowe. To oczywiste uwarunkowanie stawia właścicieli istniejących budynków w uprzywilejowanym położeniu, ale otwiera także interesujące możliwości przed osobami rozważającymi zakup gotowej nieruchomości. Niezwykle często okazuje się bowiem, że eleganckie, ciekawe projekty elewacji potrafią nie do poznania zmienić pozornie nienadające się do odświeżenia domy – ale również nadać zupełnie nową jakość obiektom, realizowanym według koncepcji uchybiających oczekiwaniom Inwestora.
Nowy wygląd domu – konieczne procedury
W przypadku budynków istniejących projektowanie elewacji wymaga od architekta przede wszystkim oszacowania zakresu koniecznych ingerencji. Zmiana koloru ścian czy zastosowanie nowych materiałów elewacyjnych w przeważającej większości nie wiążą się z uruchomieniem żadnych procedur administracyjnych. Inaczej przedstawia się sytuacja tam, gdzie pożądana metamorfoza budynku wymaga zabiegów takich jak poszerzenie okna lub wykonanie nowego otworu w istniejącej ścianie. Zgodnie z prawem oznacza to konieczność opracowania Projektu Budowlanego; nierzadko zawierającego ekspertyzę techniczną i część konstrukcyjną. Z kolei tam, gdzie budynek objęty jest którąś z form ochrony konserwatorskiej, realizacja nowych pomysłów na elewację wymagać może zgody Konserwatora Zabytków. Szczegółowej oceny sytuacji powinien każdorazowo dokonać uprawniony projektant.
Stary dom – nowa elewacja
Budynki wykonane do lat 50.XX wieku najczęściej posiadają zasadniczo dobre proporcje. Stosowane wówczas, tradycyjne techniki budowlane utrudniały popełnianie popularnych błędów estetycznych (co wyjaśnimy w innym wpisie). W takich sytuacjach projektant elewacji nierzadko staje wobec zadania wydobycia z budynku pierwotnego wdzięku – a więc usunięcia wieloletnich naleciałości (takich jak okładzina z PVC) czy przywrócenia eleganckiej stolarki okiennej, nawiązującej do historycznej. Zdecydowanie najciekawsze projekty fasad to jednak te, w których na istniejących ścianach pojawia się nowa sztukateria zewnętrzna. Wspomniane już, dobre proporcje starszych budynków stanowią dla niej doskonałe i naturalne „tło”. Poniżej przedstawiamy przykładowy projekt przebudowy rozpatrywanego rodzaju. Prosty, murowany gmach nieczynnej szkoły otrzymał nowe życie i przeistoczył się w elegancką rezydencję w typie dworkowym – wszystko dzięki przemyślanej termomodernizacji, nowej stolarce okiennej i odpowiednio dobranym zdobieniom elewacyjnym:
Nowe życie „kostki polskiej”
Nieco większe wyzwanie estetyczne stanowią domy realizowane od lat 60. do 80. Tak zwane „kostki polskie” realizowano niejednokrotnie z tych samych elementów, które stosowano przy budowie wielkopłytowych osiedli. Ich monotonny, nieco przygnębiający wygląd wiąże się z brakiem ciekawych detali oraz powszechnym zastosowaniem poziomych otworów okiennych. Projektując nową elewację dla „kostki” zdecydowanie warto wziąć pod uwagę przekucie otworów zewnętrznych w taki sposób, by stały się one węższe i wyższe (tak zwane portfenetry lub okna francuskie). Zabieg pozwoli zdynamizować ściany i nada im lekkiego, eleganckiego, rezydencjonalnego charakteru. Omawiana zmiana kwalifikuje się wprawdzie jako przebudowa, w praktyce najczęściej nie wymaga jednak zastosowania żadnych wzmocnień konstrukcji – nowe otwory pozostają bowiem przekryte istniejącymi nadprożami. Najładniejszy efekt zapewni oczywiście wzbogacenie prostych ścian delikatnymi profilami dekoracyjnymi.
Termomodernizacja – szansa na nowy wygląd elewacji
Istnieje oczywiście szeroka grupa budynków, w których efekt nowej elewacji uzyskać można niejako „przy okazji” koniecznej termomodernizacji. Wymiana stolarki okiennej na cieplejszą to doskonały moment, by urozmaicić monotonną dotychczas ścianę zewnętrzną interesującymi wątkami: szprosy o odpowiednim zagęszczeniu i geometrii potrafią niejako zastąpić dekorację; co zadziała szczególnie ciekawie tam, gdzie reszta ściany opracowana została w sposób minimalistyczny. Naturalnie nic nie stoi na przeszkodzie, by – termomodernizując budynek – również proste ściany opracować w duchu klasycznej elegancji: współczesne elementy ozdobne najczęściej wykonane są z powlekanego styropianu, który przykleić można na podstawą warstwę ocieplenia. Ten projekt przebudowy budynku wielorodzinnego w Koninie jest właściwie daleko posuniętą termomodernizacją:
Przebudowy budynków uslugowych
Ostatnią i najciekawszą chyba kategorię przypadków stanowią budynki o konstrukcji słupowo-płytowej, od zewnątrz wygrodzone tak zwanymi ścianami kurtynowymi. Ściany te nie posiadają żadnego znaczenia nośnego, możliwa jest więc ich całkowita rozbiórka i zastąpienie nowymi elementami architektonicznymi. W takim przypadku ilość ciekawych projektów elewacji ograniczona jest już tylko kreatywnością projektanta: w najprostszym wariancie stare szkło zastąpić można nowym; w najbardziej ambitnym – nieco „milcząca”, pozbawiona wyrazu witryna staje się wyjątkową i pełną treści wizytówką budynku. Co ważne, rozpatrywana przebudowa elewacji może niezwykle korzystnie wpłynąć na charakterystykę energetyczną obiektu; tak trudną do optymalizacji w przypadku ścian całkowicie przeszklonych.
Czy projekty elewacji i przebudów można skutecznie wykonać online? Zdecydowanie tak, warto jednak zauważyć, że – w przeciwieństwie do domów projektowanych od zera – inicjatywy tego rodzaju często wymagają odbycia przez projektanta wizji lokalnej, dokonania oceny stanu technicznego i sporządzenia inwentaryzacji budowanej. Dotyczy to szczególnie starych budynków, których dokumentacja zaginęła lub nigdy nie została rzetelnie opracowana. Również w takich sytuacjach działania online pozostają jednak możliwe: miejscowy projektant dokonujący wizji lokalnej nie musi być bowiem tym samym, który opracuje nowy projekt w oparciu o jego analizę.
Nowy wygląd domu – konieczne procedury
W przypadku budynków istniejących projektowanie elewacji wymaga od architekta przede wszystkim oszacowania zakresu koniecznych ingerencji. Zmiana koloru ścian czy zastosowanie nowych materiałów elewacyjnych w przeważającej większości nie wiążą się z uruchomieniem żadnych procedur administracyjnych. Inaczej przedstawia się sytuacja tam, gdzie pożądana metamorfoza budynku wymaga zabiegów takich jak poszerzenie okna lub wykonanie nowego otworu w istniejącej ścianie. Zgodnie z prawem oznacza to konieczność opracowania Projektu Budowlanego; nierzadko zawierającego ekspertyzę techniczną i część konstrukcyjną. Z kolei tam, gdzie budynek objęty jest którąś z form ochrony konserwatorskiej, realizacja nowych pomysłów na elewację wymagać może zgody Konserwatora Zabytków. Szczegółowej oceny sytuacji powinien każdorazowo dokonać uprawniony projektant.
Stary dom – nowa elewacja
Budynki wykonane do lat 50.XX wieku najczęściej posiadają zasadniczo dobre proporcje. Stosowane wówczas, tradycyjne techniki budowlane utrudniały popełnianie popularnych błędów estetycznych (co wyjaśnimy w innym wpisie). W takich sytuacjach projektant elewacji nierzadko staje wobec zadania wydobycia z budynku pierwotnego wdzięku – a więc usunięcia wieloletnich naleciałości (takich jak okładzina z PVC) czy przywrócenia eleganckiej stolarki okiennej, nawiązującej do historycznej. Zdecydowanie najciekawsze projekty fasad to jednak te, w których na istniejących ścianach pojawia się nowa sztukateria zewnętrzna. Wspomniane już, dobre proporcje starszych budynków stanowią dla niej doskonałe i naturalne „tło”. Poniżej przedstawiamy przykładowy projekt przebudowy rozpatrywanego rodzaju. Prosty, murowany gmach nieczynnej szkoły otrzymał nowe życie i przeistoczył się w elegancką rezydencję w typie dworkowym – wszystko dzięki przemyślanej termomodernizacji, nowej stolarce okiennej i odpowiednio dobranym zdobieniom elewacyjnym:
Nowe życie „kostki polskiej”
Nieco większe wyzwanie estetyczne stanowią domy realizowane od lat 60. do 80. Tak zwane „kostki polskie” realizowano niejednokrotnie z tych samych elementów, które stosowano przy budowie wielkopłytowych osiedli. Ich monotonny, nieco przygnębiający wygląd wiąże się z brakiem ciekawych detali oraz powszechnym zastosowaniem poziomych otworów okiennych. Projektując nową elewację dla „kostki” zdecydowanie warto wziąć pod uwagę przekucie otworów zewnętrznych w taki sposób, by stały się one węższe i wyższe (tak zwane portfenetry lub okna francuskie). Zabieg pozwoli zdynamizować ściany i nada im lekkiego, eleganckiego, rezydencjonalnego charakteru. Omawiana zmiana kwalifikuje się wprawdzie jako przebudowa, w praktyce najczęściej nie wymaga jednak zastosowania żadnych wzmocnień konstrukcji – nowe otwory pozostają bowiem przekryte istniejącymi nadprożami. Najładniejszy efekt zapewni oczywiście wzbogacenie prostych ścian delikatnymi profilami dekoracyjnymi.
Termomodernizacja – szansa na nowy wygląd elewacji
Istnieje oczywiście szeroka grupa budynków, w których efekt nowej elewacji uzyskać można niejako „przy okazji” koniecznej termomodernizacji. Wymiana stolarki okiennej na cieplejszą to doskonały moment, by urozmaicić monotonną dotychczas ścianę zewnętrzną interesującymi wątkami: szprosy o odpowiednim zagęszczeniu i geometrii potrafią niejako zastąpić dekorację; co zadziała szczególnie ciekawie tam, gdzie reszta ściany opracowana została w sposób minimalistyczny. Naturalnie nic nie stoi na przeszkodzie, by – termomodernizując budynek – również proste ściany opracować w duchu klasycznej elegancji: współczesne elementy ozdobne najczęściej wykonane są z powlekanego styropianu, który przykleić można na podstawą warstwę ocieplenia. Ten projekt przebudowy budynku wielorodzinnego w Koninie jest właściwie daleko posuniętą termomodernizacją:
Ostatnią i najciekawszą chyba kategorię przypadków stanowią budynki o konstrukcji słupowo-płytowej, od zewnątrz wygrodzone tak zwanymi ścianami kurtynowymi. Ściany te nie posiadają żadnego znaczenia nośnego, możliwa jest więc ich całkowita rozbiórka i zastąpienie nowymi elementami architektonicznymi. W takim przypadku ilość ciekawych projektów elewacji ograniczona jest już tylko kreatywnością projektanta: w najprostszym wariancie stare szkło zastąpić można nowym; w najbardziej ambitnym – nieco „milcząca”, pozbawiona wyrazu witryna staje się wyjątkową i pełną treści wizytówką budynku. Co ważne, rozpatrywana przebudowa elewacji może niezwykle korzystnie wpłynąć na charakterystykę energetyczną obiektu; tak trudną do optymalizacji w przypadku ścian całkowicie przeszklonych.
Czy projekty elewacji i przebudów można skutecznie wykonać online? Zdecydowanie tak, warto jednak zauważyć, że – w przeciwieństwie do domów projektowanych od zera – inicjatywy tego rodzaju często wymagają odbycia przez projektanta wizji lokalnej, dokonania oceny stanu technicznego i sporządzenia inwentaryzacji budowanej. Dotyczy to szczególnie starych budynków, których dokumentacja zaginęła lub nigdy nie została rzetelnie opracowana. Również w takich sytuacjach działania online pozostają jednak możliwe: miejscowy projektant dokonujący wizji lokalnej nie musi być bowiem tym samym, który opracuje nowy projekt w oparciu o jego analizę.